یادداشت
خوانشی راهبردی از پیام‌های حماسه ۲۲ بهمن ۱۴۰۴
استاد دکتر شعبانی
عضو شورای مرکزی جمعیت تحول و پیشرفت اسلامی ایرانی
مقدمه: انقلاب اسلامی، یک انقلاب اکثریت مردمیِ زنده و تاثیرگذار در مراحل «تولد، تثبیت و تعالی» در 47 سال گذشته بوده است. رویداد ملی راهپیمایی ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ در چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، به مثابه «رونمایی از قدرت ملی» ،«حماسه بزرگ مردمی» و« وفاداری به رهبری»، حامل «پیام‌های چندلایه راهبردی» در سطوح داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی است که نیازمند تاملات اساسی می باشد:
۱. «بازتولید سرمایه اجتماعی وبازنمایی انسجام ملی»: جامعه ایران در سال‌های اخیر فشارهای اقتصادی سنگینی را تحمل کرده و حتی فتنه دی ماه گذشته نیز با این بهانه آغاز شده بود. در چنین شرایطی حضور اقشار مختلف در راهپیمایی 22 بهمن، نشان داد که «نیروی اجتماعی پشتیبان نظام سیاسی» نه‌تنها فرونکاسته، بلکه در لحظات حساس بازتولید شده و نشان‌دهنده «تاب‌آوری اجتماعی» بالا در برابر فشارهای فرسایشی است. این حضور26 میلیون نفری با رشد 53 درصدی نسبت به سال قبل، پیوند میان دولت و ملت را بازسازی کرده و به عنوان یک «رفراندوم سالانه تأیید نظام»، مشروعیت سیاسی را در سطح داخلی تقویت نموده است.
۲. نمایش قدرت نرم و مأیوس‌سازی دشمن: برجسته‌ترین پیام راهپیمایی ۲۲ بهمن ۱۴۰۴، بازدارندگی و «مأیوس‌سازی دشمن» است. بازدارندگی تنها به قدرت موشکی و سخت‌افزاری محدود نمی‌شود، بلکه «اراده ملی» و «همبستگی اجتماعی» مهم‌ترین مؤلفه‌های آن است. چنان‌که در پیام مقام معظم رهبری تصریح شد: «قدرت ملی بیش از آنکه وابسته به توان موشکی یا سخت‌افزاری باشد، به اراده و همبستگی مردم وابسته است».پیام این حماسه به کنشگران بین‌المللی این است که محاسبات مبتنی بر جدایی ملت از حاکمیت و رهبری، با واقعیت‌های میدانی همخوانی ندارد. این حضور، هزینه‌ی هرگونه مداخله یا فشار خارجی را به‌شدت افزایش داده و به عنوان یک ابزار بازدارنده غیرنظامی عمل می‌کند.
3. مسئولیت‌پذیری مضاعف حاکمیت: حضور حماسی مردم، مهم ترین پیام صریح به مدیران و مسئولان نیز داشت. این حضور وظیفه مسئولان را در خدمت‌رسانی به مردم «سنگین‌تر و خطیرتر» می‌سازد.. در واقع، راهپیمایی ۲۲ بهمن نوعی «قرارداد اجتماعی مجدد» میان مردم و حاکمیت است؛ مردم با حضور خود وفاداری و پایبندی به آرمان‌ها را اعلام می‌کنند و در مقابل، مسئولان متعهد به «کار جهادی»، «تصمیم‌گیری مؤثر» و «اقدام عملی» برای بهبود معیشت و رونق تولید می‌شوند.
4. شکست روایت رسانه‌ای دشمن: یکی از مهم‌ترین وجوه تمایز راهپیمایی ۲۲ بهمن ۱۴۰۴، بازتاب گسترده آن در رسانه‌های بین‌المللی بود. این بازتاب‌ها نشان می‌دهد که راهپیمایی ۲۲ بهمن از یک «رویداد داخلی» فراتر رفته و به «ابزاری برای دیپلماسی عمومی» تبدیل شده است. در شرایطی که رسانه‌های معاند از هرگونه نارضایتی اجتماعی برای القای «شکاف میان مردم و حاکمیت» بهره می‌برند، تصاویر میلیونی راهپیمایی‌های سراسری، بزرگ‌ترین خنثی‌کننده این پروژه رسانه‌ای است. دویچه‌وله آلمان نیز به «پیوند عمیق مردم با انقلاب اسلامی» اعتراف کرد و شبکه فرانس ۲۴ آن را «حضور فعال مردم ایران در مهم‌ترین مناسبت سیاسی کشور» خواند.
5. حماسه 22 بهمن به‌مثابه کنش راهبردی: راهپیمایی ۲۲ بهمن امسال در شرایطی رخ داد که دشمنان انقلاب تمامی ابزارهای سخت و نرم خود را برای تضعیف نظام به میدان آورده بودند. حضور پرشور و حماسی مردم، نشان‌دهنده چند واقعیت راهبردی است :
اول؛ «نظریه مردم‌سالاری دینی» در آزمون چهل‌وهفت‌ساله، کارآمدی خود را در حفظ پایگاه اجتماعی اثبات کرده است.
دوم؛ سرمایه اجتماعی نظام، علیرغم فشارهای اقتصادی، نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه به شکلی هوشمندانه در لحظات حساس بازتولید می‌شود.
سوم؛ بازتاب بین‌المللی این رویداد، معادلات رسانه‌ای منطقه را به هم ریخته و روایت‌های بدیل درباره ایران را با چالش مواجه ساخته است.
پیام نهایی: راهپیمایی ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: «ملت ایران، با وجود همه دشواری‌ها، از آرمان‌های خود عقب‌نشینی نکرده و پاسخ خود را به فشار حداکثری دشمنان، در قالب یک حماسه ملی و مسالمت‌آمیز ارائه داده است».
حماسه ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ ثابت کرد که «اراده ملی» همچنان موتور محرک تحولات ایران است. این حضور، پیامی صریح به جهان مخابره کرد: ایران در مسیر پیشرفت خود، علیرغم تمامی تلاطم‌ها، بر مدار «مردم‌سالاری دینی» و ایستادگی بر اصول ملی حرکت می‌کند. این رویداد، افق‌های جدیدی از ثبات را برای آینده میان‌مدت کشور ترسیم کرد.
